Monday, July 13, 2026

సాధించాలా… లేక సాగించేయ్యాలా?

జీవితంలో ఎంత సాధించాలి? ఎన్ని సాధించాలి? ఏమి సాధించాలి? అసలు జీవితాన్ని సాధించాలా… లేక సాగించాలా, ఏదోలా లాగించేయ్యాలా ?

నాకైతే సమాధానం ఒక్కటే. సాధించాలి. గొప్పగా బతకాలి. అడుగు వేస్తే ఆకాశాన్నే అందుకోవాలి,గురి పెడితే ఏనుగు కుంభస్థలాన్నే తాకాలి. నరసింహ సినిమాలో పాట వుంటుందిగా .  జీవితం అంటే పోరాటం, పోరాటంలో వుంది జయం అన్న టైపులో.

చిన్నప్పుడు ఈనాడు పేపర్లో "విజేతల కథలు" చదివేదాన్ని. Think Big లాంటి పుస్తకాలు చదివేదాన్ని. అప్పటినుంచి నా నమ్మకం ఒక్కటే, జీవితాన్ని గెలవాలి. ఏదోలా బతికెయ్యడం కాదు, గొప్పగా బతకాలి. ఏదోలా ఈదుకుంటూ వెళ్లిపోవడం కాదు,అలల్ని చీల్చుకుంటూ తీరాన్ని చేరాలి…

చిన్న ఆలోచనలు, చిన్న లక్ష్యాలు, చిన్న అడుగులు అంటే చిన్నతనంగా అనిపించేది. పెద్ద లక్ష్యాలు, పెద్ద విజయాలు, పెద్ద జీవితం…ఇదీ జీవితం, అదీ లెక్క.

ఉన్నదానితో కులాసాగా బతికేవాళ్లను చూస్తే, "వీళ్ల కలలకు రెక్కలు లేవా? లేక ఆకాశమే అవసరం లేదనుకుంటున్నారా?" అనిపించేది.

నా మనసంతా అసంతృప్తి, అలజడి. ఏదో లేదనే లోటు… ఇంకేదో కావాలనే తపన… సాయంత్రానికి అలసట, ఆయాసం.

ఆ అసంతృప్తి ప్రతిరోజూ నన్ను ప్రశ్నించేది…

"ఇంకా ఇక్కడే ఉన్నావా? నువ్వు ఎక్కడో ఉండాలి కదా! ఇంతే సాధించావా? ఇంకా ఎంతో సాధించాలి కదా! అప్పుడే అలసిపోయావా?"

నా ఆలోచనలు చాలు… నన్ను తినేయడానికి, నమిలేయడానికి, నలిపేయడానికి. నాకు వేరే శత్రువులు అవసరమే లేదు.

పోనీ ఈ విజయ భేరి ,  జైత్ర యాత్ర ఏదో ఒక్కవిషయంలో ఉంటే సరిపోదు .  అన్నింట్లో ,  అంతటా విజయభేరి మోగాల్సిందే. 

ఆఫీస్ లో పది మంది పది నిముషాల్లో చేసెయ్యాలి,  ఇరవై నిముషాల్లో ఇరవై పుస్తకాలు చదివి వంటబట్టించేస్కోవాలి . ఇంట్లో వంద రకాల వంటలు వంద సెకనులో  వండి పడెయ్యాలి. ఇల్లు అద్దంలా మెరిసి మెరిసిపోవాలి. యోగ , మెడిటేషన్ ,  జిమ్ , గిమ్ము, గమ్ము  అన్నీ చేసి పడెయ్యాలి.   మనిషి సంఘ జీవి కదా .  కాబట్టి  సోషల్ కమిట్మెంట్స్ అన్నీ కూడా చక్కబెట్టి చుట్టబెట్టయ్యాలి,  ఇలా ఉంటుంది మన వరస .  ఇన్ని పనులు, ఇన్ని  పంచాయితులు పెట్టుకుంటే అలసిపోక అబ్రహం లింకన్ అవుతావా అని అడగొద్దు .  

"ఇన్ని ఎలా సాధ్యమవుతాయి?" అని అడిగితే…"కుదరదు కాదు… కుదరాల్సిందే!" అంటాను.

"ఒకటో రెండో ప్రాధాన్యతలు ఎంచుకో" అంటే ఎలా? నేను నేటి మహిళను కదా! అన్నిట్లో నేనే, అంతటా నేనే. లేదంటే నేనేదో వెనకబడిపోయాను అన్నమాట. 

మళ్ళీ చేసేదంతా పెర్ఫెక్టుగా ఫ్లాలెస్సుగా ఉండాలి ,  ఈ పెర్ఫెక్షనిజం అక్కయ్య గురించి ఇంకో రోజు మాట్లాడదాము.

అప్పుడు చదివాను, ఫోర్ బర్నర్స్ థియరీ. ఇది నాలాంటి తిక్క పుల్లమ్మల కోసం అన్నమాట. డేవిడ్ సెడరీస్ అనే గురువు గారు చెప్పింది ఏంటంటే జీవితం అనేది ఫోర్ బర్నర్స్ వున్న గ్యాస్ పొయ్యిలాంటిది.  ఒక బర్నర్ ఫ్రెండ్స్, ఒకటి వర్క్, ఒకటి ఫామిలీ ,  ఒకటి హెల్త్. ఒకటి అఖండ జ్వాలలా వెలిగిపోవాలి అంటే, మిగతా ఒకటి లేదా రెండు బర్నర్ల మంటను కొంచెం తగ్గించాల్సిందే అని.

 



ఉదాహరణకి మన ఎలాన్ మస్క్ అన్నయ్య వున్నాడు అనుకోండి, అస్సలు యాపారంలో అఖండంగా వెలిగిపోతున్నాడు. పాపం ఫ్యామిలీతో ,  పిల్లలతో కొంచెం గొడవలు మనోడికి. 

అప్పుడు అర్థమైంది…

సమస్య నేను ఎంచుకున్న శిఖరాల ఎత్తులో లేదు…ప్రతి శిఖరాన్ని ఒకేసారి అధిరోహించాలనే ఆరాటంలో ఉంది.భారం నా లక్ష్యాల్లో  లేదు…ప్రతి గమ్యాన్ని ఒకే ప్రయాణంలో చేరాలనే మొండి పట్టుదలలో ఉంది.

ఆలోచిస్తే అన్నీ కావాలి. వేటి టైం వాటికివ్వాలి, వేటి ప్రయారిటీ కావాలి .  అన్నీ కావాలి అనుకున్నపుడు కాసింత కూసింత చాలు అనుకోవాలి ,  అంతే గానీ అన్నీ కొండంత కావాలి అనుకోకూడదు. 

అలానే అసంతృప్తికి  సంతృప్తికి అతి సంతృప్తికి ఒక చిన్న లైన్ ఉంటుంది. వుంది చాల్లే అని చల్లబడిపోకూడదు, లేదు లేదు అని చతికిలపడకూడదు. ఒక్కో టైములో ఒక్కోదానికి ప్రయారిటీ ఇచ్చుకుంటూ వేరే దాన్ని మేనేజ్ చేసుకుంటూ ముందుకెళ్లాలి. ఒక్కోసారి వర్క్ ప్రయారిటీ అవుతుంది. అప్పుడే వేరే దగ్గర స్లో డౌన్ అవ్వాలి ,  ఇంకో సారి పిల్లలు ప్రయారిటీ అవుతారు ,  అప్పుడు వర్క్ స్లో డౌన్ అవ్వాలి. 

చిన్నప్పుడు "మానవ ప్రయత్నం మనం చేయాలి, ఫలితం ఏదైనా ఆనందంగా స్వీకరించాలి" అంటే, "ఇదేం మెట్ట వేదాంతం!" అనుకునేదాన్ని.

ఇప్పుడు అర్థమైంది…

అది మెట్ట వేదాంతం కాదు. జీవిత సారాంశం.

బంధాలు, బంధుత్వాలు, ఆస్తులు, విజయాలు, గుర్తింపు, ఇవన్నీ జీవితం కోసం. జీవితం వీటి కోసం కాదు.

చివరికి గొప్ప జీవితం అంటే అన్నింటినీ గెలవడం కాదు.

ఏ సమయంలో ఏది ముఖ్యమో తెలుసుకుని, దానికి మనస్ఫూర్తిగా సమయం ఇవ్వడం… అదే నిజమైన విజయం.

జీవితాన్ని సాధించాలనే తపన ఉండాలి. కానీ ఆ తపనలో జీవితాన్నే కోల్పోకూడదు.

 

Saturday, July 4, 2026

Detour is the destination

చాలా రోజుల తర్వాత రాయాలి అనిపించింది. రాయాలా వద్దా అని కాసేపు నాతో నేనే వాదించుకున్నాను. రాస్తే ఏమొస్తుంది అనిపించింది. రాస్తే ఏం పోతుంది అనిపించింది. చివరికి, రాసి చూద్దాం అనిపించింది. అందుకే రాసేస్తున్నాను.

పాల సముద్రం చిలికితేనే కదా అమృతం. మనసులో జరిగే మథనానికి మాటల రూపం ఇస్తేనే కదా మనకు మనం కొంచెం అర్థమవుతాం.

చాలా కాలం నేను ఒక కన్ఫ్యూషన్‌లో ఉండేదాన్ని. ఇప్పుడు ఆ కన్ఫ్యూషన్ పూర్తిగా పోయిందా అంటే చెప్పలేను. ఏంటా కన్ఫ్యూషన్ అంటే నా ఆలోచనలు నన్ను సరైన దారిలో నడపలేవని, నేను ఆలోచించి తీసుకునే నిర్ణయాలు సరైనవి కావని, సరిగ్గా బతకడానికి ఒక బ్లూప్రింట్ ఎక్కడో ఎవరో రాసి పెట్టి ఉంటారని నమ్మేదాన్ని. అందుకే తెగ పుస్తకాలు చదివేదాన్ని.

Seven Habits of Highly Effective People, You Can Win, The Power of Now, Daring Greatly, The Four Agreements, Atomic Habits, Thinking, Fast and Slow, Meditations, Zen and the Art of Motorcycle Maintenance... ఇంకా ఎన్నో.

ఈ పుస్తకాలన్నింటినీ చదివి, వాటి సారాన్ని ఒంటబట్టించుకుంటే, చివరికి జీవితం అనే సమస్యకు ఒక ఐదు స్టెప్పుల సమాధానం దొరుకుతుందని అనుకునేదాన్ని. ఒక పది పాయింట్ల థియరీ తెలిసిపోతుందని నమ్మేదాన్ని. దాన్ని ఫాలో అయితే ఇక తప్పిపోనని అనుకునేదాన్ని.

కానీ కాలం మెల్లగా మరో విషయం నేర్పింది.

ఆ పుస్తకాలన్నీ ఆట ఎలా ఆడాలో చెబుతాయి. కానీ మనతో జీవితం ఆడే ఆట మాత్రం ప్రతిసారీ కొత్తది. అది ఇప్పటికే రాసేసిన కథ కాదు.  ముందే రాసిన రూల్‌బుక్ ఉండదు. కొన్ని general guidelines ఉంటాయి అంతే.

మన మైండ్‌లో ఎన్నో ఆలోచనలు వస్తుంటాయి. వాటి నుంచి డిటాచ్ అవ్వడమే జెన్ చెప్పే సిద్ధాంతం. అంటే మన మైండ్ చెప్పేది గుడ్డిగా నమ్మకూడదు; అలా అని పూర్తిగా కొట్టి పడేయకూడదు. వాటితో కూర్చోవాలి. వాటిని వినాలి. వాటిని గమనించాలి.

అదే sitting with discomfort.

ఆ discomfort ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందంటే, మన నుంచి మనమే పారిపోవాలనిపిస్తుంది. మనకే మనం ఎస్కేప్ రూట్లు వెతుక్కుంటాం. ఫోన్‌లో, పనిలో, బిజీలో, ఇతరుల జీవితాల్లో, ఎక్కడో ఒకచోట దాక్కుని మనల్ని మనం తప్పించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తాం.

ఎందుకంటే అన్ని యుద్ధాల్లో అతి పెద్ద యుద్ధం మనం మనతో చేసేదే.

కానీ ఇప్పుడు అనిపిస్తుంది, బహుశా అది యుద్ధం కాదు.

అది పరిచయం. మనతో మనకి జరిగే మొదటి నిజమైన పరిచయం. మనల్ని మనం అర్థం చేసుకునే ప్రయాణం.

మనలో ఎన్నో కోణాలు ఉన్నాయి. ఎన్నో పార్శ్వాలు ఉన్నాయి. ఎన్నో పొరలు ఉన్నాయి. కొన్ని మనకు తెలిసినవి. కొన్ని మనం దాచుకున్నవి. కొన్ని మనకే తెలియనివి.

ఆ లోతుల్లోకి దిగుతున్న కొద్దీ, మన నుంచి మనమే చేజారిపోతున్నామేమో అన్న భయం వస్తుంది. ప్రపంచానికి దూరమవుతున్నామేమో అనిపిస్తుంది.

ఆ భయాలను దాటి నిలబడగలిగితే, ఆ అసౌకర్యంతో కూర్చోగలిగితే, మనతో మనకి నిజమైన స్నేహం మొదలవుతుంది.

అన్ని స్నేహాల్లో అతి గొప్ప స్నేహం, మనతో మనం చేసే స్నేహం.

Befriending our thoughts.

మనకి మనం అర్థమవడం మొదలైన తర్వాత, ఆశ్చర్యంగా ప్రపంచం కూడా కొత్తగా కనిపించడం మొదలవుతుంది. మనుషులు మారరు. కానీ వాళ్లను చూసే మన చూపు మారుతుంది. వాళ్లను అర్థం చేసుకోవాలనే ఓపిక వస్తుంది. వాళ్లలోని భయాలు, సందేహాలు, పోరాటాలు కూడా మనవే అనిపిస్తాయి.

వాళ్ల కోపం వెనుక భయం కనిపిస్తుంది.

వాళ్ల మౌనం వెనుక బాధ కనిపిస్తుంది.

వాళ్ల గెలుపు వెనుక పోరాటం కనిపిస్తుంది.

కొంచెం కొంచెంగా, ప్రపంచంతో కూడా స్నేహం మొదలవుతుంది.

బహుశా ఈ ప్రయాణానికి గమ్యం అనేదే ఉండకపోవచ్చు. అందుకే ఎక్కడో మొదలుపెట్టి, ఎక్కడో ఆగిపోయినట్టుగా అనిపిస్తుంది. కానీ వెనక్కి తిరిగి చూస్తే, ప్రతి మలుపు, ప్రతి తప్పిదం, ప్రతి ఆలస్యం, ప్రతి దారి తప్పడమే మనల్ని ఇక్కడికి తీసుకొచ్చిందని అర్థమవుతుంది. ఈ ప్రయాణానికి fixed route ఉండదు. కొన్నిసార్లు దారి తప్పడమే అసలు దారి అవుతుంది.

Detour అనుకున్నదే destination అవుతుంది.

అంతే మరి

Detour is the destination.

Thursday, June 26, 2025

కలల వెంట వెళ్ళనా? వద్దా ? వెళ్లగలనా ? లేదా ?

 ఎప్పటికప్పుడు ఏదైనా కొత్త విషయం మిస్ అవుతుందేమోనన్న భయం నాకు ఉంటుంది. ఎక్కడో ఏదైనా interesting update వచ్చిందేమో, ఏదైనా useful learning దొరకుతుందేమో అన్న ఆలోచన బుర్రని తొలుస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే మనసులో ఎప్పుడూ ఒక ఆందోళన – ఏదైనా కొత్తగా తెలుసుకోవాలి, వినాలి, చదవాలి అన్న తపన నన్ను తొక్కేస్తూ ఉంటుంది.

ఈ తపన వల్ల జరిగే మంచి ఏంటంటే – కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటున్నాను.
జరిగే నష్టం ఏంటంటే – ఆ information-seeking లో పడి, నా పర్పస్, నా goals, నా dreams ని కొంతవరకు పక్కన పెడుతున్నాను. ఎందుకంటే కొత్త information అలా వరదలా వస్తూనే ఉంటుంది ,  దానికి అంటూ లేదే . ఎంత నేర్చుకుంటే ఎం లాభం ?  ఆచరణ లేని విజ్ఞానం ఎంత ఉన్నా ప్రయోజనం లేదు, అది మనల్ని ముందుకు  నడిపించకపోతే.

తప్పనిసరిగా నేర్చుకోవాలి. ప్రపంచంలో జరుగుతున్నది తెలుసుకోవాలి.
అవన్నీ మనల్ని inspire చెయ్యాలి – ముందుకి నడిపించాలి.  ఆ నేర్చుకోడంలోనే ఆగిపోకూడదు . 

"Knowing is not enough; we must apply." — Goethe

ఈ interviews, podcasts చూసినప్పుడల్లా ఇంకో  అనుమానం తలెత్తుతుంది –
అందరూ ఎంతో సాధించేస్తున్నారు. వాళ్ల జీతాలు, achievements, goals అన్నీ చూసినప్పుడు,  నాకు నేనే చాలా చిన్నగా అనిపిస్తాను . "ఇంత చిన్న అడుగులతోనే నేను పెద్ద లక్ష్యాల వరకు ఎలా చేరుతాను?" అనే నిరాశ  చుట్టేస్తోంది.

మళ్ళీ నాకే అనిపిస్తుంది , మన దారి, మన progress, మన rhythm – ఇవన్నీ మనవే కదా.
మనమే వాటిని తక్కువగా చూసుకుంటే, వాటిని మొగ్గలోనే తుంచేసిన వాళ్ళం అవుతాము కదా . 
వాళ్లూ ఒకప్పుడు చిన్నగానే  మొదలు పెట్టారు. ఎవ్వరూ లక్ష్యాన్ని ఒక్క అడుగుతో చేరలేరు .
చిన్న చిన్న వర్షపు చినుకులే చెరువుని నింపుతాయి.
చిన్న పనైనా consistency తో చేస్తూ పోతే, అది అర్ధవంతంగా మారి మన లక్ష్యానికి మనల్ని చేరువ చేస్తుంది . 

చిన్నదే అయినా – అది నాది.
ఆ దారి నన్ను నాకే దారి చూపిస్తోంది.